Sinhala + English mental health articles and guides. සිංහල සහ English ලිපි දෙකම.
මනෝවිශ්ලේෂණාත්මක දෘෂ්ටිකෝණයකින් බලන විට, අප විවාහ වන්නේ පුද්ගලයෙකු සමඟ පමණක් නොව, ඔවුන්ගේ අතීතය සහ පවුල් පසුබිම සමඟයි. පරම්පරා ගණනාවක් පුරා ගලා එන මානසික පීඩනයන් හඳුනාගෙන, එම විෂම චක්රය බිඳ දමා වඩාත් සෞඛ්ය සම්පන්න පවුල් ජීවිතයක් ගොඩනඟා ගන්නේ කෙසේද යන්න පිළිබඳව මෙම ලිපියෙන් ගැඹුරින් සාකච්ඡා කෙරේ.
Read →
මට එයා එක්ක ගොඩක් සමීප වෙන්න ඕනෙ වුණත්, ඇයි මම එයාව ඈත් කරන්නේ?" නිමල් සහ දිලිනිගේ කතාව ඇසුරින් ඔබේ ළමා කාලය සහ අද ඔබේ ලිංගික හා ආදර සබඳතා අතර ඇති නොවිසඳුණු ගැට ගැසීම මෙතැනින් තේරුම් ගන්න. පර්සෝනා මයින්ඩ් (Persona Mind) වෙතින් ඉදිරිපත් කරන මනෝවිද්යාත්මක විග්රහය.
Read →
සුනඛයන් හත්දෙනෙකුගේ විස්මිත ගමන ඇසුරෙන් නායකත්වය, සාමූහික බුද්ධිය සහ සහකම්පනය පිළිබඳ මනෝවිද්යාත්මක විග්රහයක්.
Read →
කාව්යාට එවිට වයස අවුරුදු දාහතකි. බැලූ බැල්මට ඇය ඉතා හොඳින් තම කටයුතු කරගෙන ගියාය. ඇය ගම්පහ ප්රදේශයේ පදිංචි පවුලක වැඩිමහල් දියණියයි. ඇගේ පියා ත්රිරෝද රථ රියදුරෙකි. මව කුඩා නිවසේ සිට පාසල් නිල ඇඳුම් මැසුවාය. සෑම දිනකම රාත්රී ආහාරයෙන් පසු ඇගේ දෙමාපියන් එක්ව කතා කළේ එකම දෙයක් ගැනය: ඒ කාව්යාගේ උසස් පෙළ ප්රතිඵල ගැනය.
Read →
ශ්රී ලාංකික සංස්කෘතිය තුළ "නැන්දම්මා සහ ලේලි" අතර පවතින සබඳතාවය බොහෝ විට නිරූපණය වන්නේ ගැටුම්කාරී හෝ ආතති සහගත එකක් ලෙසයි. ටෙලි නාට්ය සහ සමාජ කතාබහ නිසා මෙය "සදාකාලික සතුරුකමක්" ලෙස අපේ මනසට කා වැදී ඇත.
Read →
ඩිමෙන්ෂියාව මතකය, භාෂාව, තර්කනය, පෞරුෂය සහ එදිනෙදා වැඩ කර ගැනීමේ හැකියාව වැනි පුද්ගලයෙකුගේ අනන්යතාවය තීරණය කරන සාධක අඩාල කරයි.
Read →
කර්මය යනු වෙනස් කළ නොහැකි ඉරණමක්ද? නැතිනම් අපේම මනස විසින් අපව කොටු කරන මානසික යාන්ත්රණයක්ද? "උගත් අසරණභාවය" (Learned Helplessness) සහ "බාහිර පාලන කේන්ද්රය" (External Locus of Control) වැනි මනෝවිද්යාත්මක සංකල්ප හරහා කර්මය පිළිබඳ සංස්කෘතිකමය විශ්වාසය විග්රහ කරන ලිපියක්.
Read →
ආදරය යනු සුන්දර හැඟීමක්ද? නැතිනම් ස්වභාවධර්මය විසින් ඔබේ මොළය ඇතුළේ දියත් කරන රසායනික කුමන්ත්රණයක්ද? හෝමෝන නැමැති සෙබළුන් ඔබේ බුද්ධිය 'ජෑම්' (Jam) කර, ඔබව ආදරයේ ප්රාණ ඇපකරුවෙකු කරන ආකාරය යුධමය දෘෂ්ටිකෝණයකින් කියවන්න. ඔබේ 'Operation Love' මෙහෙයුම පිටුපස ඇති තිත්ත ඇත්ත මෙන්න
Read →
ඔබේ සහකරු හෝ සහකාරියගේ මොනයම් හෝ වෙනසක් ඔබට දැනුණත්, එය පැහැදිලි කිරීමට ඔබ අපහසු විය හැකියි. ඔබ ආදරය කරන කෙනෙකු තුළ සැඟවී ඇති විශාදයේ (depression) ලක්ෂණ හඳුනා ගන්නේ කෙසේද සහ ඔවුන්ට උපකාර කරන්නේ කෙසේද යන්න මෙහිදී ඉගෙන ගන්න
Read →
සමාජ මාධ්ය ඔබේ මොළය ප්රතිනිර්මාණය කරනවාද? ඩොපමින් ඇබ්බැහිය (dopamine addiction) පිටුපස ඇති මනෝවිද්යාව, සමාජ මාධ්ය ඇබ්බැහියේ රෝග ලක්ෂණ, දුරකථන ඇබ්බැහිය සහ ඔබේ අවධානය හා මානසික පැහැදිලිතාව නැවත ලබා ගැනීමට 'ඩොපමින් ඩෙටොක්ස්' (dopamine detox) එකක් උපකාරී වන්නේ කෙසේද යන්න මෙහිදී ඉගෙන ගන්න.
Read →
අපෙන් බහුතරයක් හැදී වැඩුණේ "කර්මය" යනු විශ්වය විසින් පවත්වාගෙන යනු ලබන ලකුණු පුවරුවක් වැනි දෙයක් ලෙස සිතමිනි. නරකක් කළහොත් කවදා හෝ නරකක් ඔබ කරා පැමිණෙන බවත්, හොඳක් කළහොත් හොඳක් පෙරළා ලැබෙන බවත් එහි සරල අදහසයි.
Read →
ජාතීන් ප්රචණ්ඩත්වය තෝරා ගන්නේ ඇයිද යන්නත්, යුද්ධයට සහය දීමට සාමාන්ය ජනතාව පොළඹවන්නේ කුමක්ද යන්නත්, සහ වර්තමානයේ දිග හැරෙන ඉරාන-ඊශ්රායල-ඇමරිකානු අර්බුදය මගින් මිනිස් මනසේ ඇති භයානකම අංගයන් ගැන හෙළි කරන්නේ කුමක්ද යන්නත් පිළිබඳ මනෝවිද්යාත්මක විශ්ලේෂණයකි.
Read →
නින්ද යනු සැපෝපභෝගී අංගයක් නොව, එය ජීව විද්යාත්මක අවශ්යතාවයකි. එසේ වුවද, ශ්රී ලංකාවේ බොහෝ දෙනෙක් ආතතිය, රැකියාවේ පීඩනය, තිර කාලය (Screen time) සහ වැරදි ජීවන රටාවන් හේතුවෙන් නින්ද නොයාමේ ගැටලුවෙන් පීඩා විඳිති.
Read →
වඩාත්ම ආකර්ෂණීය ඔබ යනු බටහිර චිත්රපටයක චරිතයක් හෝ බොලිවුඩ් සිහිනයක් නොවේ. එය ඔබේ භාෂාව, ඔබේ හාස්යය සහ ඔබේ ලාංකීය අනන්යතාවය මත පදනම් වූවකි.
Read →
"ඇල්ෆා පරම්පරාව (Generation Alpha) යනු කවුද? ඔවුන්ගේ සුවිශේෂී මනෝවිද්යාත්මක ලක්ෂණ, තාක්ෂණය සමඟ ඇති සබඳතාවය සහ ඉගෙනුම් රටා පිළිබඳව මෙහිදී සාකච්ඡා කෙරේ.
Read →
අද වන විට ශ්රී ලංකාව තුළ ඉතා වේගයෙන් පැතිර යන "ඩිජිටල් චරිත ඝාතනය" (Character Assassination) සහ "වයිරල් නින්දාවේ සංස්කෘතිය" (Viral Shaming Culture) පිළිබඳව Persona Mind අප විසින් සිදු කරන ලද ගැඹුරු මනෝවිද්යාත්මක විග්රහය කියවන්න.
Read →
ඩිජිටල් ලොවක උපන් Gen Z පරම්පරාවේ සැබෑ අනන්යතාවය, වටිනාකම් සහ ඔවුන් වැඩ කරන හා වියදම් කරන ආකාරය පිළිබඳව ගැඹුරු විශ්ලේෂණයක්. ඔවුන් අනාගතය පමණක් නොව, වර්තමානයයි.
Read →